World Cup 2026: "Cơn Ác Mộng" Tài Chính Cho Các Thành Phố?

The Story So Far

Việc đăng cai World Cup 2026 sẽ không chỉ mang lại vinh quang thể thao mà còn là một gánh nặng tài chính khổng lồ, một canh bạc mà nhiều thành phố có thể thua đậm. Trong khi các nhà tổ chức hứa hẹn về một làn sóng doanh thu chưa từng có, dữ liệu lịch sử và phân tích kinh tế cho thấy bức tranh phức tạp hơn nhiều, với những khoản chi tiêu vượt dự toán và lợi ích kinh tế thường bị thổi phồng.

Tháng 6 năm 2018: Quyết Định Lịch Sử và Ước Mơ Kinh Tế

Khi World Cup 2026 đến gần, áp lực tài chính càng gia tăng. Các chi phí thực tế cho việc nâng cấp sân vận động, đảm bảo an ninh cho hàng triệu người hâm mộ, và tổ chức các sự kiện đi kèm (như các trận đấu thử nghiệm, các hoạt động quảng bá) bắt đầu vượt xa dự toán ban đầu. Các hợp đồng tài trợ và bản quyền truyền hình mang lại nguồn thu lớn cho FIFA, nhưng phần lớn lợi ích tài chính trực tiếp cho các thành phố chủ nhà thường chỉ đến từ thuế tiêu dùng và một phần nhỏ từ du lịch. Các nghiên cứu từ các kỳ World Cup trước, ví dụ như Nam Phi 2010, cho thấy tổng lợi ích kinh tế thực tế thường chỉ bằng một phần nhỏ so với chi phí bỏ ra. Một phân tích về Olympic Rio 2016 cho thấy chi phí thực tế cao gấp đôi dự toán ban đầu.

2020-2023: Lập Kế Hoạch và "Cơn Sốt" Đầu Tư

Trong giai đoạn này, các thành phố được chọn (bao gồm nhiều ứng cử viên tiềm năng như Atlanta, Boston, Dallas, Guadalajara, Houston, Los Angeles, Mexico City, Miami, Monterrey, New York/New Jersey, Philadelphia, San Francisco Bay Area, Seattle, Toronto, Vancouver) bắt đầu chạy đua để chuẩn bị. Các khoản đầu tư vào sân vận động, giao thông công cộng và cơ sở vật chất an ninh được đẩy mạnh. Lợi ích kinh tế được quảng bá rầm rộ, với các dự báo về hàng tỷ đô la doanh thu từ du lịch và chi tiêu của người hâm mộ. Tuy nhiên, các phân tích tài chính độc lập, dựa trên dữ liệu từ các kỳ World Cup trước, cho thấy phần lớn chi phí này là chi tiêu công, không mang lại lợi nhuận trực tiếp cho ngân sách thành phố. Nhiều khoản đầu tư vào cơ sở hạ tầng có thể trở thành gánh nặng nợ dài hạn sau khi giải đấu kết thúc. 

2024-2026: Giai Đoạn Nước Rút và Những Lo Ngại Tài Chính

FIFA đã chính thức công bố ba quốc gia đồng đăng cai World Cup 2026: Canada, Mexico và Hoa Kỳ. Đây là lần đầu tiên giải đấu được mở rộng lên 48 đội, hứa hẹn một quy mô tổ chức chưa từng có. Các thành phố chủ nhà bắt đầu vẽ ra những viễn cảnh tươi sáng về doanh thu du lịch, việc làm mới và sự phát triển cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, ngay từ đầu, các chuyên gia tài chính đã cảnh báo về chi phí thực tế, vốn thường vượt xa các con số lạc quan ban đầu. Một báo cáo năm 2018 ước tính chi phí ban đầu cho các cơ sở hạ tầng và an ninh có thể lên tới hàng tỷ đô la, một con số đáng kinh ngạc.

By The Numbers

• $7.0 Tỷ USD: Ước tính chi phí ban đầu cho việc tổ chức World Cup 2026 tại Bắc Mỹ (bao gồm cả việc nâng cấp cơ sở hạ tầng).
• 1.5 Triệu Người: Số lượng du khách quốc tế dự kiến ​​sẽ đến Hoa Kỳ, Canada và Mexico trong thời gian diễn ra giải đấu.
• 40%: Tỷ lệ các khoản chi tiêu cho cơ sở hạ tầng World Cup có thể không mang lại lợi ích kinh tế bền vững sau giải đấu, theo các nghiên cứu độc lập.
• 25%: Mức tăng trung bình của chi phí xây dựng và an ninh so với dự toán ban đầu tại các kỳ World Cup trước đây.
• $2.5 Tỷ USD: Doanh thu ước tính từ du lịch và chi tiêu của người hâm mộ tại các thành phố chủ nhà, nhưng phần lớn số tiền này sẽ chảy vào các doanh nghiệp tư nhân chứ không phải ngân sách công.

What's Next

Sau World Cup 2026, các thành phố chủ nhà sẽ phải đối mặt với câu hỏi lớn: liệu những khoản đầu tư khổng lồ có thực sự mang lại lợi ích kinh tế lâu dài hay chỉ là một "cơn sốt" chóng vánh với những di sản nợ nần? Việc phân tích kỹ lưỡng các số liệu tài chính sau giải đấu sẽ là chìa khóa để đánh giá hiệu quả thực sự của việc đăng cai, và có thể định hình lại cách các thành phố tiếp cận các sự kiện thể thao quy mô lớn trong tương lai. Câu chuyện về tài chính World Cup 2026 chỉ mới bắt đầu.​